Гидроксиэтил акрилатӑн хӑйне хӑй полимеризацилекен реакцийӗнче катализаторсен вырӑнӗ мӗнле?
Хӑйне хӑй полимеризацилемелли реакци пултӑр тесен, малтан юрӑхлӑ температура кирлӗ. Пӗтӗмӗшле илсен, гидроксиэтил акрилатӑн хӑйне хӑй полимеризацилемелли температура диапазонӗ ПАРХАТАР 30°C тата 60°C хушшинче. Температура ытла та пӗчӗк пулсан, реакци питӗ вӑраххӑн пулать е пулмасть те. Температура ытлашши пысӑк пулсан, реакци ытлашши вӑйлӑ пулма пултарать, ҫавна пула реакци процесне тытса пыма йывӑр, ҫавӑнпа та ҫирӗп мар продуктсем пулаҫҫӗ. Çавӑнпа та температурӑна тӗрӗслесе тӑрасси питӗ кирлӗ! Температурасӑр пуҫне ҫутӑ та пысӑк вырӑн йышӑнать. Гидроксиэтил акрилат ультрафиолет (УФ) ҫутӑпа питӗ лайӑх реакцилет, УФ ҫутӑ вара унӑн икӗ хутлӑ ҫыхӑнӑвӗсене ҫурма пулӑшать, ҫавна май полимеризаци реакцийӗ пуҫланать. УФ-ҫутӑпа ҫутатнӑ чухне гидроксиэтил акрилатӑн хӑйне хӑй полимеризацилесси чылай хӑвӑртрах пулать. УФ-лампӑпа усӑ курсан е ӑна хӗвел ҫутинче тытсан, вӑл хӑвӑрт хӑй полимеризациленет. Шухӑшласа пӑхӑр-ха, хӗвел ҫутинче ҫак молекулӑсем ташланӑ пекех, хӑвӑрт пӗрлешсе ҫӗнӗ япаласем пулса тӑраҫҫӗ. Температурӑпа ҫутӑсӑр пуҫне катализатор суйласа илни хӑйне хӑй полимеризацилемелли реакци хӑвӑртлӑхӗпе витӗмне те витӗм кӳрет. Эпир хӑш-пӗр перекись катализаторӗсене, сӑмахран, водород перекисьне, е азобисизобутиронитрил (AIBN) пек азо хутӑшӗсене хушӑпӑр. Ҫак катализаторсем хӑйне хӑй полимеризацилемелли реакцин пуҫламӑш температурине витӗмлӗн чакарма пултараҫҫӗ, ҫакӑ вара ӑна пӗчӗкрех температурӑра та тикӗссӗн пыма май парать. Вӗсем чӑнах та хӑвӑртлатакансем пек ӗҫлеҫҫӗ! Катализаторсӑр реакци питӗ вӑраххӑн пулма пултарать е пулмасть те. Ҫавӑнпа та хӑйне хӑй полимеризацилекен реакцире катализаторӑн рольне шута илмесӗр хӑварма ҫук.